خون دماغ شدن در شرایطی رخ می دهد که بافت پوشش دهنده داخل بینی ، خونریزی کند. علت های متعددی باعث بروز این عارضه می شود که هوای خشک یکی از آن هاست. خون دماغ معمولا علامتی جز خونریزی به همراه ندارد. اقدامات ساده ای برای درمان و پیشگیری از خون آمدن بینی وجود دارد که مرطوب نگه داشتن محیط نفس کشیدن و پرهیز از دستکاری مداوم بینی را می توان نام برد. اگرچه خون دماغ ناراحت کننده است اما معمولاً جایی برای نگرانی ندارد چرا که اغلب مواقع به خودی خود و بدون نیاز به درمان خاص توسط جراح بینی بندرعباس برطرف می شود.
خونریزی بینی؛ چرا خون دماغ می شویم ؟
اپیستاکسی یا همان خون دماغ ، اصطلاحی پزشکی برای توصیف خونریزی از بینی است که معمولاً به صورت ناگهانی رخ می دهد. این عارضه ممکن است از یکی یا هر دو سوراخ بینی اتفاق بیفتد ، اما در اغلب موارد فقط یکی از پره های بینی درگیر می شود. درون بینی ، شبکهای از رگ های خونی ظریف قرار دارد که وظیفه آن ها گرم و مرطوب کردن هوای تنفسی است. از آنجا که این رگ ها در نزدیکی سطح داخلی بینی قرار دارند ، به راحتی در اثر خشکی ، تحریک یا به دنبال جراحی بینی و ضربه دچار پارگی شده و خونریزی می کنند.
خون دماغ یکی از مشکلات شایع بوده و حدود ۶۰ درصد افراد حداقل یک بار در طول زندگی آن را تجربه می کنند. اغلب این خونریزی ها خفیف هستند و با مراقبت های ساده در منزل به راحتی کنترل می شوند. با این حال ، در مواردی که علائمی مانند تنگی نفس ، خونریزی مداوم یا استفراغ وجود داشته باشد ، لازم است فرد فوراً به پزشک متخصص یا جراح بینی مراجعه کند تا علت دقیق آن بررسی و درمان مناسب انجام شود.
علت خون دماغ شدن از یک سوراخ بینی
خونریزی از یک سوراخ بینی معمولاً موضوعی شایع و اغلب بی خطر است. بیشتر اپیستاکسی ها از یک سمت بینی رخ می دهند و دلایل متعددی می توانند پشت آن باشند. از شایع ترین علل می توان به هوای خشک ، حساسیت به گرما ، فین کردن شدید ، دستکاری پوست خشک داخل بینی یا آسیب های جزئی مانند فرو کردن اجسام در بینی اشاره کرد. همچنین انحراف تیغه بینی ، عفونت های سینوسی ، پولیپ یا حتی بارداری نیز می توانند در بروز خونریزی یک طرفه نقش داشته باشند.
در برخی موارد ، خونریزی مداوم یا مکرر از یک سوراخ بینی ممکن است ناشی از وجود زائده هایی مانند پولیپ ، رینیت ( آلرژیک یا غیر آلرژیک ) یا توده های مشکوک باشد و نیاز به بررسی دقیق تری دارد. همچنین فشار خون بالا ، مصرف داروهای رقیق کننده خون یا بیماری های زمینه ای مانند هموفیلی نیز از دیگر دلایل قابل بررسی هستند. در نهایت ، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی یا استفاده بیش از حد از اسپری های ضد احتقان بینی می تواند منجر به خشکی و تحریک غشای بینی شده و باعث خونریزی گردد.
انواع خون دماغ
خون دماغ به طور کلی به دو نوع اصلی تقسیم می شود : خون دماغ قدامی و خون دماغ خلفی. در نوع قدامی ، خونریزی از قسمت جلویی بینی و معمولاً از ناحیه ای به نام « شبکه کیسلباخ » رخ می دهد که دارای مویرگ ها و رگ های خونی نازک است. این نوع ، شایع ترین شکل خون دماغ محسوب می شود و اغلب در کودکان و نوجوانان دیده می شود. خوشبختانه خونریزی قدامی خطرناک نیست و با مراقبت های ساده مانند فشار دادن بینی یا استفاده از کمپرس سرد قابل کنترل است.
در مقابل ، خون دماغ خلفی در ناحیه ای عمیق تر از بینی و در رگ های بزرگ تر پشت حفره بینی ایجاد می شود. این نوع خونریزی معمولاً شدیدتر است و ممکن است خون به جای خروج از بینی ، به سمت گلو و حتی معده وارد شود. خون دماغ خلفی بیشتر در بزرگسالان مسن یا افرادی با بیماری های زمینه ای دیده می شود و نیازمند مداخله های پزشکی جدی تر مانند استفاده از تامپون بینی یا حتی بستری شدن در بیمارستان است.
علائم خون دماغ شدن کدامند ؟
به طور معمول ، هنگام خون دماغ یا در زمان های نزدیک به آن ، علامت مشخصی دیده نمی شود جز خونریزی واضح از بینی که اغلب به صورت ناگهانی آغاز می شود. در خون دماغ های خفیف و قدامی ، فرد فقط متوجه خروج خون از یکی از سوراخ های بینی می شود. اما در مواردی که خون ریزی از نوع خلفی باشد و خون به گلو و معده برسد ، طعم ناخوشایند در دهان ، بوی بد ، تهوع یا حتی استفراغ تجربه می شود؛ چرا که بلع خون باعث تحریک معده خواهد شد.
اگر فرد علاوه بر علائم ذکرشده ، علائم دیگری مانند سرگیجه شدید ، تپش قلب ، رنگ پریدگی یا اختلال در تنفس را تجربه کند ، نشان دهنده یک خون ریزی جدی تر یا وجود یک بیماری زمینه ای است و نیاز به بررسی فوری توسط پزشک خواهد داشت.
خون دماغ چگونه درمان می شود ؟ | درمان خانگی و پزشکی خون دماغ
درمان خون دماغ بستگی به شدت و علت خونریزی دارد. در بیشتر موارد ، خونریزی خفیف بینی را می توان با استفاده از روش های خانگی کنترل کرد. اولین اقدام ، گرفتن بخش قدامی بینی با دو انگشت و فشار دادن به مدت ۱۵-۲۰دقیقه و استفاده از کمپرس سرد روی بینی می باشد که به قطع خونریزی کمک می کند. قرار دادن دستمال مرطوب یا اسفنج نرم در بینی برای جذب خون نیز مفید است. در موارد شدیدتر ، پزشک ممکن است از فوم یا ابزارهای لاتکس بادی برای اعمال فشار بیشتر استفاده کند.
در برخی موارد ، درمان های تخصصی تری لازم است. یکی از روش ها سوزاندن رگ خونی با استفاده از نیترات نقره یا کوتر الکتریکی است که با تولید گرما رگ خونریزی دهنده را می بندد. اگر خونریزی به علت مشکلات فشار خون باشد ، پزشک ممکن است داروهایی برای کنترل فشار خون تجویز کند.
اگر خونریزی به دلیل وجود جسم خارجی باشد ، خارج کردن جسم از بینی ضروری است. در مواردی که خونریزی ناشی از شکستگی بینی یا انحراف سپتوم باشد ، جراحی بینی می تواند راه حل موثری تلقی شود. این عمل به درمان شکستگیها و اصلاح انحراف تیغه بینی کمک می کند و در نتیجه از بروز خونریزی های مکرر جلوگیری می کند.
